Onderzoekers, bestuurders en beleidsmakers gebruiken de praktische checkvragen en gesuggereerde werkwijze uit de leidraad om de risico’s van bijvoorbeeld internationale onderzoekssamenwerkingen zorgvuldig af te wegen

Afgelopen donderdag 9 juli is de nieuwe Nationale Leidraad Kennisveiligheid gepubliceerd. De leidraad uit 2022 is geactualiseerd en aangevuld met praktische handvatten. Het helpt kennisinstellingen bij het verder versterken van hun eigen kennisveiligheidsbeleid. De herziening is tot stand gekomen in nauwe samenwerking tussen de Rijksoverheid en de kennissector. Onderzoekers, bestuurders en beleidsmakers gebruiken de praktische checkvragen en gesuggereerde werkwijze uit de leidraad om de risico’s van bijvoorbeeld internationale onderzoekssamenwerkingen zorgvuldig af te wegen. Het uitgangspunt daarbij is dat kennisveiligheid een gedeelde verantwoordelijkheid is van de kennissector en de overheid.

Internationale samenwerking is onmisbaar voor wetenschappelijk onderzoek, innovatie en de maatschappelijke vooruitgang die daaruit voortkomt. Tegelijkertijd brengen veranderende geopolitieke verhoudingen en toenemende veiligheidsrisico’s nieuwe uitdagingen met zich mee, waardoor het beschermen van kennis, technologie en personen steeds belangrijker wordt.

De afgelopen jaren is kennisveiligheid steeds sterker verankerd in de Nederlandse kennissector. Kennisinstellingen en de Rijksoverheid hebben hierin samen veel vooruitgang geboekt, zo bleek ook uit het onlangs gepubliceerde sectorbeeld Kennisveiligheid. Tegelijkertijd maken de huidige risico’s en geopolitieke ontwikkelingen blijvende inzet op kennisveiligheid en risicobewustzijn noodzakelijk.

Voor de universitair medische centra, waar patiëntenzorg, onderzoek en innovatie nauw met elkaar verweven zijn, biedt de geactualiseerde Nationale Leidraad Kennisveiligheid praktische handvatten om internationale samenwerking zorgvuldig vorm te geven. Dat draagt bij aan de weerbaarheid van de umc’s en de bredere kennissector. Jan Smit, UMCNL-portefeuillehouder Kennisveiligheid

De herziene leidraad bevat onder meer een geactualiseerd dreigingsbeeld, een scherpere definitie van kennisveiligheid en meer aandacht voor de spanning die soms kan bestaan tussen kennisveiligheid en academische kernwaarden. Ook biedt de leidraad uitgebreidere handvatten voor bestuur, personeelsbeleid, risico-inschattingen en het zorgvuldig omgaan met vraagstukken als financiering, data-eigenaarschap en internationale partnerschappen. De leidraad ondersteunt onderzoekers en bestuurders bij de concrete afwegingen die zij dagelijks op de werkvloer moeten maken. Het document biedt daarvoor praktische checkvragen en een gesuggereerde werkwijze om risico’s zorgvuldig te beoordelen. Veel kennisinstellingen vertalen de leidraad door naar eigen kennisveiligheidsbeleid.

Onderzoek floreert bij open en internationale samenwerking. Tegelijkertijd kan niet alles; de dreiging dat gevoelige kennis weglekt naar landen met kwade bedoelingen is helaas reëel. Onderzoekers en bestuurders doen hier al veel tegen. De Nationale Leidraad Kennisveiligheid helpt hen om een verantwoorde afweging te maken bij onderzoekssamenwerkingen. Ik waardeer de stappen die universiteiten, hogescholen en andere kennisinstellingen hebben gezet om wetenschap in Nederland open, veilig en internationaal verbonden te houden. Rianne Letschert, Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Aan de totstandkoming van de leidraad hebben verschillende partijen meegewerkt: Vereniging Hogescholen, Universiteiten van Nederland, Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen, Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek, UMCNL, TO2-federatie en verschillende ministeries en diensten van de Rijksoverheid.

De nieuwe Nationale Leidraad Kennisveiligheid is te downloaden op de website van het Loket Kennisveiligheid.

Bron: UMCNL