Dit is opvallend, omdat oseltamivir al jarenlang wordt gebruikt bij de behandeling van influenza (griep), ook bij patiënten die ernstig ziek zijn en op de intensive care (IC) worden opgenomen

Het veelgebruikte griepmedicijn oseltamivir helpt niet bij ernstig zieke patiënten met influenza. Patiënten die het middel kregen, overleden in een internationaal onderzoek zelfs vaker binnen 90 dagen dan patiënten die geen antivirale behandeling kregen. Dat blijkt uit nieuwe resultaten van de REMAP-CAP-studie, die in Europa wordt gecoördineerd door het UMC Utrecht.

De resultaten zijn opvallend, omdat oseltamivir al jarenlang wordt gebruikt bij de behandeling van influenza (griep), ook bij patiënten die ernstig ziek zijn en op de intensive care (IC) worden opgenomen. Tot nu toe was er weinig hoogwaardig onderzoek naar de werking van het middel bij deze groep.

Onderzoek onder 442 IC-patiënten
Aan het onderzoek deden 442 patiënten van 12 jaar en ouder mee met een met een test bevestigde influenza, die waren opgenomen op de IC. De patiënten werden willekeurig verdeeld over drie groepen. Eén groep kreeg vijf dagen oseltamivir, een tweede groep kreeg tien dagen oseltamivir en een derde groep kreeg geen antivirale behandeling.

De onderzoekers volgden de patiënten en keken onder meer naar hun overleving gedurende 90 dagen. In beide groepen die oseltamivir kregen, overleden meer patiënten dan in de groep die geen antivirale behandeling kreeg.

Omdat de resultaten erop wezen dat oseltamivir bij deze ernstig zieke patiënten niet werkte en mogelijk zelfs schadelijk was, zijn de twee oseltamivirgroepen voortijdig gestopt. Dit gebeurde volgens vooraf vastgestelde criteria voor een slechtere uitkomst.

Verrassende resultaten
“Deze bevindingen zijn verrassend en laten zien waarom hoogwaardig, gerandomiseerd onderzoek belangrijk blijft, ook voor behandelingen die al vele jaren deel uitmaken van de klinische praktijk”, zegt UMC Utrecht-intensivist dr. Lennie Derde, hoofdonderzoeker van REMAP-CAP voor Europa en CEO van Ecraid.

“Het onderzoek laat ook zien hoe belangrijk een internationale infrastructuur voor klinisch onderzoek is. Door onderzoek onderdeel te maken van internationale klinische netwerken kunnen we snel antwoord krijgen op vragen die in de dagelijkse zorg spelen. Dat helpt uiteindelijk om patiënten de best mogelijke behandeling te geven.”

Onderzoek aanpassen aan nieuwe inzichten
Het onderzoek naar oseltamivir maakt deel uit van REMAP-CAP, een internationale studie waarin verschillende behandelingen voor ernstig zieke patiënten worden onderzocht. REMAP-CAP heeft een zogenoemd adaptief onderzoeksontwerp. Dat betekent dat onderzoekers de studie kunnen aanpassen wanneer nieuwe resultaten daar aanleiding toe geven. Behandelingen die waarschijnlijk niet werken, kunnen worden gestopt, terwijl veelbelovende behandelingen verder kunnen worden onderzocht.

Het onderzoek naar het antivirale middel baloxavir wordt voortgezet. Ook worden in andere onderdelen van REMAP-CAP behandelingen onderzocht die het afweersysteem beïnvloeden, waaronder tocilizumab en baricitinib.

Wat betekent dit voor patiënten?
De resultaten zijn specifiek van toepassing op ernstig zieke patiënten met influenza die op de IC zijn opgenomen. Ze betekenen niet dat oseltamivir bij iedere patiënt met griep niet werkt.

Wel roepen de resultaten belangrijke vragen op over de behandeling van ernstige influenza. Meer onderzoek is nodig om te begrijpen waarom oseltamivir bij deze groep geen voordeel liet zien en mogelijk zelfs nadelig was. Ook wordt onderzocht welke andere behandelingen ernstig zieke grieppatiënten kunnen helpen.

Omdat influenza wereldwijd nog altijd veel ziekte en sterfte veroorzaakt, blijft onderzoek naar een effectieve behandeling van ernstige griep belangrijk.

Over REMAP-CAP
Het UMC Utrecht is sponsor van de REMAP-CAP-studie in Europa en enkele landen buiten Europa. De studie wordt ondersteund door het ECRAID-Base-project, dat financiering heeft ontvangen vanuit het Europese onderzoeks- en innovatieprogramma Horizon 2020 (subsidienummer 965313).

Meer informatie over de REMAP-CAP-studie is te vinden op www.remapcap.eu en www.remapcap.org. 

Bron: UMC Utrecht