Gemeenten verbinden sport en bewegen daarbij aan uiteenlopende thema’s, zoals gezondheid, sociale samenhang en leefbaarheid

Sport komt in vrijwel alle gemeentelijke collegeprogramma’s aan bod. Gemeenten verbinden sport en bewegen daarbij aan uiteenlopende thema’s, zoals gezondheid, sociale samenhang en leefbaarheid. Tegelijkertijd liggen er nog kansen om sport en bewegen nadrukkelijker te verbinden aan maatschappelijke opgaven. Dat blijkt uit het onderzoek Sport en bewegen in collegeprogramma’s 2026-2030 van het Mulier Instituut.

Net als in 2022 komt sport in vrijwel alle collegeprogramma’s terug. Het aandeel programma’s met een aparte sportparagraaf is vrijwel gelijk gebleven. Wel zijn er verschillen tussen gemeenten: kleine gemeenten hebben minder vaak een aparte sportparagraaf, grote juist vaker. In kleinere gemeenten is sport vaker alleen onderdeel van andere thema’s, zoals gezondheid en het sociaal domein.

Sport heeft brede maatschappelijke betekenis
Gezondheid en preventie zijn belangrijke thema’s waaraan gemeenten sport verbinden. Daarbij gaat het niet alleen om fysieke gezondheid. Steeds vaker noemen gemeenten ook mentale gezondheid, weerbaarheid en sociale verbinding. Daarnaast komen onder meer deze onderwerpen aan bod:

  • inclusief sporten;
  • een beweegvriendelijke leefomgeving;
  • de verduurzaming van sportaccommodaties.
Sportverenigingen behouden een belangrijke maatschappelijke rol volgens gemeenten. Vooral grotere gemeenten besteden ook aandacht aan ondernemende sportaanbieders, topsport en sportevenementen.


Nog kansen om sport beter te verbinden
Ook buiten het sportbeleid zien gemeenten mogelijkheden om sport en bewegen te verbinden aan maatschappelijke doelen. Naast gezondheid en welzijn gaat het bijvoorbeeld om kansengelijkheid, armoedebestrijding, jeugdpreventie, veiligheid, onderwijs en leefbaarheid.

Toch leggen ze deze verbindingen niet altijd expliciet. Verschillende ambities bieden nog aanknopingspunten om sport en bewegen nadrukkelijker te betrekken. Onder andere rond een gezonde leefstijl, vroegsignalering en het voorkomen van overgewicht. Ook bij mobiliteit, wonen en gebiedsontwikkeling liggen kansen. Bijvoorbeeld door meer aandacht voor een beweegvriendelijke leefomgeving.

Over het onderzoek
Dit onderzoek is het vijfde in een reeks die we in 2010 startten. Voor deze editie hebben we woorden gerelateerd aan sport en bewegen geteld in 330 collegeprogramma’s. Daarnaast hebben we 84 programma’s nader onderzocht op de paragrafen waarin sport en bewegen staan, en op partijkleur. En we hebben een verdiepende kwalitatieve analyse uitgevoerd voor veertig van deze gemeenten.

Lees het rapport 'Sport en bewegen in collegeprogramma's 2026-2030'

Bron: Mulier Instituut